Overzicht van de tips & hints:

• Archief:

  • Millennium probleem (Y2K)
  • Altijd verbinding op 28.8 kbps
  • Bitmaps overzichtelijker
  • Hoe groter de harddisk hoe sneller deze vol is
  • MS-DOS-prompt met doskey
  • Nieuwe modem nodig?

Overige onderwerpen

Millennium probleem (Y2K)

Het millennium probleem, of Y2K (Year 2000) zoals dat in het Engels heet, roept nog steeds vragen op mij mensen. Deze vragen probeer ik hierbij weg te nemen.

Wanneer start het derde millennium nou echt?
In de 4^e eeuw na Christus heeft een monnik onze huidige jaartelling bedacht waarbij het geboortejaar van Christus het startpunt is. Daarbij vallen twee dingen op:

1. hij heeft een rekenfout gemaakt van (ca.) 4 jaar, dus het millennium probleem had al achter de rug moeten zijn, en;
2. hij is begonnen te tellen vanaf één (er is geen Romeinse cijfer nul). Oftewel op 1 vC volgt 1 nC.

Wat verstaan wij onder millennium probleem?
Antwoord: het niet goed verwerken c.q. interpreteren van data, bijvoorbeeld 1 jan 2000 of 29 feb 2000. Gevolg een later tijdstip wordt beschouwd als een eerder tijdstip of een tijdsduur wordt onjuist berekend. Op zich is dat geen ramp, dagelijks gaan computers stuk of hebben een storing, het wordt pas een ramp als ze allemaal tegelijkertijd haperen. Het is dus in eerste instantie een probleem voor het management. Is het bedrijf bestand tegen een productiestop bij zichzelf of leveringsproblemen van een toeleverancier?

Hoe is het millennium probleem ontstaan?
In de beginjaren van de computer moest er zeer zuinig omgesprongen worden met het vreselijk dure geheugen (één kbyte was al veel!). Eén manier was het zo compact mogelijk opslaan van data (meervoud van datum) en buiten de computerwereld werd met twee cijferige jaartallen gewerkt (kijk maar eens in oude verslagen of notulen), en zo is de traditie ontstaan om jaartallen in twee cijfers op te slaan. Daarnaast werd er soms aan een bepaalde datum of jaartal een speciale betekenis toegekend, en zo een extra veld uitgespaard, in de veronderstelling dat die datum nooit 'echt' nodig was. Later in de jaren 80 was de druk om zo goedkoop mogelijk software te maken erg hoog en werd de software gebouwd voor een levensduur van maximaal 10 jaar. Dus waarom zo je rekening houden met een eeuwwisseling ("wie dan leeft, wie dan zorgt")? Net zoals bij de bouw van huizen gebruik wordt gemaakt van kant en klare onderdelen (bakstenen en zo) zo wordt er bij software gebruik gemaakt van standaard functies en na verloop van tijd werd het sluimerend probleem vergeten of bewust genegeerd; "het moet snel af en goedkoop, dus laat de klant maar uitzoeken of er fouten inzitten". Daarnaast willen gebruikers helemaal geen vier cijfers intypen als het ook met twee kan, vooral voor datatypisten kan dit een hoop werk en tijd schelen.
Tegenwoordig zit software niet alleen in computers maar ook in andere apparaten, "embedded software" heet dat oftewel een kleine computer met een hele specifieke taak in een apparaat. Bijvoorbeeld in een printer, scanner, moderne wasmachine, televisie, telefoon, klokthermostaat, enz.

Welke apparaten hebben last van het millennium probleem?
Als je wilt weten of een apparaat last heeft van het millennium probleem stel je dan de volgende vragen:

• Zit er een klok in?
• Zo ja; kan je een jaartal invoeren of uitlezen?

Thuis kunnen de volgende apparaten een millennium probleem hebben; de computer, de videorecorder, de afstandsbediening van de videorecorder en de fax. Daarbij is de computer het moeilijkste geval. Dat komt omdat iedere programmeur op twee manieren met een datum kan omgaan; goed en fout. En aangezien er tegenwoordig in een computer software zit van een heleboel verschillende leveranciers is het niet eenvoudig om te bepalen of die bepaalde combinatie geen problemen oplevert.

Er zijn verschillende verschijningsvormen van het millennium probleem:

• Het bekendste voorbeeld is de overgang van het jaar 99 naar het jaar 00, ook wel weergegeven als de overgang van 1999 naar 1900.
• Jaar 2000 wordt weergegeven als 100. Dit is eigenlijk veel logischer. Computers rekenen binair en 100 decimaal is helemaal geen rond getal in het binaire stelsel. Dit probleem wordt ook wel veroorzaakt als een programmeur de informatie niet goed interpreteert (b.v. de 'standaard functie localtime' definieert het jaartal als 'aantal jaar sinds 1900').
• Variant op het voorgaande is om het jaar 2000 als 19100 weer te geven, oftewel "19" + jaartal.
• 29 feb 2000 wordt niet geaccepteerd als geldige datum. Vaak wordt een datum met een tweecijferig jaartal beschouwd als 19xx en als dit een datum oplevert die niet logisch is wordt dit alsnog gecorrigeerd door er 100 jaar bij op te tellen (b.v. als datum < 1970 dan datum = datum + 100 jaar). Dit gaat precies één keer fout, namelijk 1900 was geen schrikkeljaar.
• Het jaar 00 betekent 'onbekend'. Dit kan heel vervelende gevolgen hebben als alle gegevens in een administratie bestand beschouwd worden als onbekend. Of iets anders, wat dacht je van 'uit dienst' dus geen salaris meer? Een andere variant is het jaar 99 betekent 'eindeloos' of 'onbeperkt'. Aangezien 1 jan 1999 gepasseerd is hoeven we hiervoor niet meer bang te zijn. In enkele gevallen had 98 een speciale betekenis.
• Oude gegevens (voor 2000) worden beschouwd als nieuwer (99 > 00). Sorteren op datum gaat fout.
• In het jaar 2000 levert 'vorig jaar' -1 op.

Wat kunnen we rond de jaarwisseling verwachten?
De verwachting is dat veel mensen voor de jaarwisseling uit voorzorg gaan hamsteren, ook contant geld. En als men sneller gaat 'flappen tappen' dan de banken kunnen bijvullen raken de geldautomaten leeg. En als zo'n apparaat leeg is verschijnt er een foutmelding op het scherm; "Zie je wel toch een millennium probleem!". Lezen van een beeldscherm blijft erg moeilijk...
De kans dat je niet meer kan pinnen of chippen is zeer klein. De invoering van de Euro (dubbele valuta) is veel ingewikkelder dan eventuele fouten verbeteren vanwege het millennium probleem. Dus toen de software aangepast moest worden voor de Euro was het meenemen van het millennium probleem een kleine moeite.
De telefoon zal ook blijven werken. Maar veel bedrijven vertrouwen erop dat ze hun werknemers telefonisch kunnen bereiken in geval van problemen. Als men nu onverwacht allemaal tegelijkertijd gaan bellen raken de telefooncentrales overbelast. Drie maal raden wie dan de schuld krijgt...
Nieuwjaar bij kaarslicht? Het grote verschil met de grote stroomstoring in Utrecht en het millennium probleem is dat de stroomstoring totaal onverwacht was. Nu kunnen ze met de hand op de knop (om in te grijpen) aftellen. Daarnaast zijn er preventieve maatregelen getroffen. De kans dat iets goed mis gaat is heel klein, anders gezegd: niet groter als anders.
Nieuw is dat bij verschillende bedrijven mensen aanwezig zullen zijn bij de jaarwisseling; "uit voorzorg". Maar het anders gebruiken van de apparatuur dan bij de vorige jaarwisselingen kan op zichzelf juist een extra risico betekenen.
Al met al is de verwachting dat er hier en daar wel problemen optreden maar dat de grote maatschappelijke catastrofe uitblijft. De eerste problemen kan je verwachten in de tweede helft van 1999 als gevolg van systemen die vooruit rekenen (voorraad administratie e.d.), dan een piek in januari 2000 en hier en daar problemen in de rest van 2000 en in 2001 weer een kleine piek.

Als alles gecontroleerd is op de probleemdata 1 jan 1999, 9 sep 1999, 1 jan 2000, 29 feb 2000 en 29 feb 2004 kunnen we ons opmaken voor het volgende 'millennium' probleem; het jaar 2038. Dit wordt veroorzaakt door de interne tijdregistratie in het populaire besturingssysteem Unix en omdat deze methode veel is toegepast bij andere systemen. Unix registreert de datum en tijd als "aantal seconden sinds donderdag 1 januari 1970 0:00:00 UTC", dat is 1 uur Nederlandse tijd (UTC is de opvolger van GMT). Dit wordt bijgehouden in een 32 bits getal. Het grote voordeel is dat het berekenen van een tijdsduur heel simpel is en je geen last hebt van tijdzones en zomertijd.
Een kleine rekensom leert ons dat na dinsdag 19 januari 2038 3:14:07 de klok terugspringt naar vrijdag 13 december 1901 20:45:52. Hierbij zijn de schrikkelseconden buiten beschouwing gelaten omdat vrijwel geen enkele computer daar rekening mee houdt (een schrikkelseconde [23:59:60] wordt om de paar jaar ingevoegd om de tijd synchroon te houden met de werkelijke rotatiesnelheid van de aarde).
Zijn de gevolgen even ingrijpend als die van het jaar 2000? Ik denk het niet omdat het een interne representatie is die eerst omgerekend moet worden voordat het voor ons begrijpelijk is (het hierboven genoemde jaar 100 probleem). Het is vrij eenvoudig om definiëren dat het 32 bits getal alleen positieve getallen kan bevatten. Hierdoor hoeven de bestaande applicaties niet aangepast te worden en wordt de lat verlegt naar zondag 7 februari 2106 6:28:15. Tijd genoeg dus.

Altijd verbinding op 28.8 kbps!

Eerst controleren of jouw modem AT&N14 wel ondersteund!

Soms lukt het niet om de gewenste snelheid op te bouwen, bijvoorbeeld als de beide modems elkaar niet "begrijpen". Met name goedkope modems waarbij bezuinigd is op kwaliteit kan je dit verwachten.

Aanvulling: Wat geldt voor 28k8 geldt natuurlijk ook voor andere snelheden zoals 33k6 en hoger. Het AT commando is dan natuurlijk wel anders.

Bitmaps overzichtelijker

Om dit mogelijk te maken ga je als volgt te werk:
Start het programma REGEDIT (menu start, optie uitvoeren). Dubbelklik op de regel "HKEY_CLASSES_ROOT" zoek in de regel waarin .BMP staat welke omschrijving toegewezen is (meestal Paint.Picture). Zoek verder naar onderen deze omschrijving op. Dubbelklik op de map om hem te expanderen. Voeg zo nodig een sleutel toe met de naam DefaultIcon door met de rechtermuisknop op de omschrijving te klikken. Dubbelklik op de regel DefaultIcon, dubbelklik in het rechtervenster de tekst "Standaard", typ bij waardegegevens de tekst "%1" in. Na het opnieuw starten laat Verkenner als pictogram voor een BMP-file het plaatje zelf zien. Tenzij PCX-files aan een andere toepassing zijn verbonden krijgen deze ook de inhoud als pictogram.

PAS OP:

Met REGEDIT kan je handmatig wijzigingen aanbrengen in de configuratie van je computer. Als je fouten maakt kan de computer volledig ontregeld raken! Aan de andere kant kan je dingen wijzigen die normaal niet mogelijk zijn, zoals de naam van de prullenbak:

Hoe groter de harddisk hoe sneller deze vol is

Zoals je kunt zien is een cluster 32 kbyte groot bij een harddisk van 1,2 Gbyte. Een snelkoppeling is een bestandje van 3 à 400 bytes (het Windows 95 start menu bestaat uit vele snelkoppelingen). Op de harddisk in dit voorbeeld kost zo'n snelkoppeling dus 32 kbyte geheugen, terwijl datzelfde bestandje op een diskette slechts 512 bytes kost! Dus 64 snelkoppelingen op een diskette kost evenveel geheugen als één op de harddisk. En dat is de belangrijkste reden waarom de harddisk veel sneller vol raakt; het wordt minder efficiënt gevuld en vroeger waren de harddisken kleiner en dus efficiënter benut! In onderstaande tabel kan je zien bij welke cluster grootte de maximale grootte (van het data deel) van de harddisk is:

Cluster grootte 1 kbyte 2 kbyte 4 kbyte 8 kbyte 16 kbyte 32 kbyte

Harddisk grootte 63,98 Mbyte 127,97 Mbyte 255,95 Mbyte 511,91 Mbyte 1023,81 Mbyte 2047,63 Mbyte

2 Gbyte is het maximum bij FAT16, bij een grotere harddisk moet je partitioneren.
Hoe kan je nu je harddisk efficiënter benutten?
Ten eerste door compressie programma's te gebruiken om meerdere bestanden samen te voegen tot één bestand. Namelijk hoe groter het bestand hoe kleiner het procentuele verlies van geheugen.
Ten tweede door gebruik te maken van partities. Hierdoor knip je als het ware een grote harddisk in meerdere kleine. Door bijvoorbeeld een harddisk van 1,2 Gbyte op te splitsen in twee partities van elk 608 Mbyte neemt het gros van de bestanden de helft aan geheugenruimte in beslag! Het slim kiezen van de grootte van de partities kan je een heleboel ruimte opleveren.
Ten derde door de hele schijf te laten comprimeren met programma's zoals Stacker en DriveSpace. Je bent dan meteen van de cluster beperkingen af (de "normale" clusters worden slechts gesimuleerd) en dankzij de eenvoudige compressie is er geen tijdverlies omdat de tijd die nodig is om te bestanden te decomprimeren gecompenseerd wordt doordat het minder lang duurt om de kleinere (gecomprimeerde) data te lezen. Diskettes kunnen hierdoor zelfs sneller worden.
Ten vierde door Windows 95 versie B (OSR2) of versie C of Windows 98 te installeren. Deze versies ondersteunen FAT32. Alleen installeren is niet voldoende; je moet ook je harddisk "verbouwen". Zie hier hoe dat moet.
Ten vijfde door overstappen naar een ander besturing systeem, bijvoorbeeld Windows NT (Windows NT is bij dezelfde hardware twee keer zo langzaam als Windows 95; stabiliteit versus snelheid). Het bestandssysteem dat Windows NT gebruikt heeft geen last van bovengenoemde beperkingen. MacOS (Macintosh) en Unix hebben dit probleem nooit gekend, evenals korte bestandsnamen overigens.

Een andere mogelijkheid om meer schijfruimte te krijgen is 'puinruimen'. Oftewel het weggooien van bestanden die je niet meer nodig hebt. Daarnaast kan je met de schijfcontrole bestanden die beschadigd zijn door bijvoorbeeld het crashen van programma's of door het 'uitknallen' van de computer (niet netjes afsluiten) verwijderen. De volgende directories kan je zonder problemen leegmaken:

• \Recycled (de prullenbak)
• \Windows\Temp
• \Windows\Recent (Documenten menu)
• \Windows\Cookies (Microsoft Explorer)
• \Windows\Temporary Internet Files (Cache van Microsoft Explorer)
• \Program Files\Netscape\Users\*userid*\cookies.txt (Netscape)
• \Program Files\Netscape\Users\*userid*\Cache (Cache van Netscape)
• Alle *.bak en *.tmp files (gebruik de zoek functie)

1. kijk in het Start menu of er een 'uninstaller' of 'setup' aanwezig is, zo ja gebruik deze;
2. kijk in de lijst van geïnstalleerde software ("Software" in het "Configuratiescherm"), kies de te verwijderen programmatuur en klik op 'Toevoegen/Verwijderen';
3. draai het installatie programma (Setup) opnieuw, soms krijg je dan de keuze voor A) herinstallatie, B) volledig verwijderen of C) onderdelen verwijderen/toevoegen (zoniet: annuleren);
4. lees de 'LeesMij' (readme) door voor aanwijzingen;
5. of verwijder met de hand de programma directory, overige hulp bestanden (.ini en .dll files) en schoon het register op.

Als je regelmatig programma's installeert en de-installeert raakt het register van windows vervuild omdat deze tijdens het de-installatie proces niet altijd netjes wordt opgeschoond. Als je programma's de-installeert doe dat dan in omgekeerde volgorde waarin ze geïnstaleerd waren (dus laatste eerst) dat verkleint de kans op onvolledige de-installatie. Hoe groter het register wordt hoe langzamer de computer wordt omdat het register heel vaak geraadpleegd moet worden. De enige betrouwbare manier om het register op te schonen is om de schijf te formatteren en alles opnieuw te installeren.

TIP:

Voer de de-installaties uit in de omgekeerde volgorde als de installaties. Dus als je de programma's A, B en C hebt geïnstalleerd verwijder ze dan in de volgorde C, B en A. De-installatie programma's proberen de situatie te herstellen van voor de installatie en dat is als er onderdelen gedeeld zijn (DLL's, configuratie in register, enz.) niet volledig mogelijk.

TIP:

Voer altijd een schijfoptimalisatie programma uit als je veel bestanden hebt verwijderd of toegevoegd, ook al geeft de computer aan dat dit niet nodig is. Bijvoorbeeld met "Defragmentatie" (onder Start menu - Programma's - Bureau accessoires - Systeemwerkset), optie "volledige defragmentatie".

MS-DOS-prompt met doskey!

Nieuwe modem nodig?

Er wordt nog wel eens beweerd dat je beter 28k8 kan kopen dan 33k6 omdat de effectieve snelheid lager zou zijn. Is dat waar en hoe moet je dat voorstellen?
De telefoonlijn is ontworpen voor spraak, oftewel een bandbreedte van 300 t/m 3400 Hz. Dus het maximum is 3400 baud (signaal wisselingen per seconden). Wil je meer bits per seconden (bps) over de lijn persen dan moet je trucs gaan uithalen. Bijvoorbeeld bij een modemsnelheid van 9600 bps wordt door amplitude en faseverschuivingen 3 bits tegelijkertijd verstuurd bij 2400 baud. Hoe hoger de snelheid hoe groter de gevoeligheid voor 'kraakjes' op de lijn. Als je een internationaal gesprek voert en je kan je gesprekspartner niet goed verstaan door kraken en ruis zeg je; "Wat?", "Kan je dat herhalen?", "Ben je er nog?", enz. Modems en computers doen dat ook alleen zij 'praten' veel sneller waardoor een korte onderbreking grotere gevolgen heeft. Dus hoe hoger de snelheid hoe groter de kans op "kan je dat herhalen?" en elke herhaling is verlies van tijd. Als het aantal herhalingen toeneemt neemt de effectieve snelheid af. Daarom is het soms is het beter om iets lagere snelheid toe te passen om effectief een hogere snelheid te halen. Dat verschilt dus van geval tot geval. Een modem meet zelf de lijnkwaliteit en past zonodig de snelheid aan zonder de verbinding te verbreken. Bij een access provider heb je meestal te maken met een lokale telefoonverbinding. Gaat die verbinding via een (moderne) digitale telefooncentrale dan heeft 33k6 wel zin, mits de provider ook 33k6 heeft.

Kortom gewoon het snelste model kopen, zo nodig kan je je modem forceren met een lagere lijnsnelheid te werken (zie hierboven). De laatste trend zijn 56k modems, deze zijn bedoeld als concurrent voor ISDN op de amerikaanse markt. Er waren twee voorlopige 56k standaarden die niet samenwerken maar dat is nu achterhaald door de definitieve V.90 standaard. 56k werkt alleen maar als de andere zijde (bijvoorbeeld je access provider) volledig digitaal is. Doordat slechts een kort stukje analoog is, namelijk van jouw modem tot de digitale telefooncentrale, is het mogelijk tot maximaal 56 kbps te ontvangen (meestal is de effectieve snelheid lager). De Nederlandse PTT komt met de maximale gemeten snelheid van 50 kbps als één van de beste uit de bus. In de meeste landen kom je niet verder dan 40 kbps, dat is afhankelijk van de toegepaste bekabeling. Zenden kan niet sneller dan 33k6, maar dat is voor de meeste gebruikers geen probleem.

Maar voordat je nu naar de winkel rent denk ook eens na over ISDN. De honger naar bandbreedte (bits/sec) neemt alleen maar toe en met ISDN maak je meteen een flinke sprong. Altijd 64 kbps (of 128 kbps) en geen last meer van een slechte lijnkwaliteit. Daarnaast is het gewoon telefonisch bereikbaar blijven een groot voordeel. Als je een ISDN Terminal Adapter (soort modem) koopt let er dan op dat je ook nog op de oude manier kan blijven modemen. Niet iedereen is bereikbaar op 64K (bv. telebankieren of girotel).

Hogere snelheden zijn mogelijk met kabelmodems. Je maakt dan geen gebruik van een telefoonlijn maar van de kabel die een grotere capaciteit heeft. Een gedeelte van die capaciteit kan je delen met andere kabelmodem gebruikers (het gros blijft natuurlijk gereserveerd voor radio en tv). Dus de effectieve snelheid neemt af bij meer (actieve) gebruikers. Ook hier geldt; met een hoge ontvangen en met een relatief lage snelheid zenden.
Kabel niet beschikbaar? Ga er dan ook niet op zitten wachten. Tegen de tijd dat het wel beschikbaar komt is de modem die je nu koopt toch verouderd.

Welkom in onze babykamer Babytips voor (aanstaande) ouders ISDN, de volgende hype? Leuke en/of interessante sites.

Terug naar overzicht

Copyright © 1996-2003 André Luyer Laatste versie: 12 okt 2003