Je kan een volledige boekenkast vullen met informatie over het krijgen van kinderen. We hebben niet de ambitie om op deze pagina alle mogelijkheden te vermelden, maar om informatie en tips te geven die 'minder gebruikelijk' zijn. Zoals over financiële zaken, afvallen, aangifte van geboorte, keizersnee, migraine, huisdieren, fotograferen en niet te vergeten de Chinese Conceptie Tabel; "de meest betrouwbare huismiddel om te bepalen of het een jongen of meisje wordt".
Reactie geven
Is je mail programma goed ingesteld? Het is ons al een paar keer overkomen dat we een mailtje niet konden beantwoorden omdat het afzendadres ongeldig was. Zie onze Tips & hints om dit te controleren.
Vind je deze informatie nuttig? Op- of aanmerkingen? Laat het ons weten en stuur een mailtje.
Voor de geboorte
Kwaliteit van tips
Aangekondigd dat er een baby op komst is? Dan word je waarschijnlijk overspoeld met allerlei 'handige' tips. Opvallend is dat meestal de woorden "altijd" en "moet" gebruikt worden terwijl "meestal" en "ik zou" bedoeld worden. De kwaliteit van de tip is afhankelijk van de kennis en ervaring van de tipgever.
Bedenk bij elke tip:
Is de tip niet gedateerd? (Een kersverse oma weet niet waar de figuurtjes op een wegwerpluier voor bedoeld zijn.*)
Is het op mijn situatie van toepassing?
Wat is de reden? Wees sceptisch als je niet de waarom vraag kan beantwoorden.
Een kersverse opa vertelde mij; "Na twee kinderen groot gebracht te hebben dacht ik wel te weten hoe dat moest. Maar dat viel tegen; de luiers zijn totaal anders geworden en de fles moet in de juiste stand houden anders komt er teveel uit (dat arme kind stikte er bijna in...). Dat hadden wij vroeger niet hoor.". Dus ook kennis is aan veroudering onderhevig.
Geen mens is hetzelfde en baby's hebben één heel vervelende eigenschap; dat zijn ook mensen. Dus er zijn altijd wel uitzonderingen te bedenken waardoor een bepaalde tip of advies niet van toepassing is. Wees kritisch en vertrouw op je eigen gezonde verstand.
Voorbeeld:
De groeicurve die in het groene boekje van het consultatiebureau staat is gebaseerd op flesvoeding. Bij borstvoeding verloopt de groei meer sprongsgewijs (een trappetje). Als je daar geen rekening mee houdt zou je dus tot de conclusie kunnen komen dat je kind te weinig groeit en ten onrechte stoppen met borstvoeding.
* Die zijn bedoeld om het midden te bepalen zodat je de plakstrips niet scheef aanbrengt.
LET OP:
Gegevens over gezinsuitbreiding zijn goud waard voor marketeers. Dat betekent dat je "gratis" aanbiedingen kan verwachten in ruil voor naam en adresgegevens. Naam en adres is nog wel te begrijpen maar gezinssamenstelling en inkomen kan maar één doel hebben: jou (laten) bestoken met 'gerichte' aanbiedingen. Wil je niet dat jouw gegevens in tientallen databases verdwijnt dan moet je op zoek naar de kleine letters en het aankruisvakje zoeken waarmee je aangeeft geen prijs te stellen op "andere aanbiedingen" of iets dergelijks. Dus let op wat je invult bij welke aanbieding als je maximaal wilt profiteren van gerichte aanbiedingen zonder overspoeld te worden. Vul bijvoorbeeld het telefoonnummer niet in als je niet tijdens het avondeten gestoord wilt worden.
Wat kost een kind?
Een kind levert een hypotheek op van ongeveer € 70.000,-- (ca. ƒ 154.000,--) met een looptijd van 18 jaar. Dat is dus gemiddeld ruim 3.800 euro per jaar. Hierbij is een vervolgopleiding en rijbewijs niet meegerekend. Maar je hebt daarnaast ook een startkapitaal (voor de geboorte) nodig van ten minste € 2.500,-- (babykamer, babykleren, luiers, enz.). Hoe mooier je de babykamer en aanverwante spullen wilt hebben hoe duurder het wordt.
De kinderbijslag die je ontvangt is slechts een druppel op de gloeiende plaat.
We hebben gemerkt dat veel mensen dit erg onderschatten.
Thuis of ziekenhuis?
Er zijn allerlei reden om te kiezen voor een thuis of een ziekenhuis bevalling, maar hoe je keuze ook uitvalt moet je toch de andere mogelijkheid goed onderzoeken. In ons geval werd door twee weken overtijd de thuisbevalling onmogelijk. Eenmaal opgenomen in het ziekenhuis wordt er heel veel buiten jouw om beslist en ben je niet meer in staat om goede informatie te verkrijgen en wij zijn niet de enige die dat is overkomen.
Omgekeerd als de bevalling te snel gaat kan het je overkomen dat je niet meer (optijd) naar het ziekenhuis kunt. Ook dan ben je zelf niet meer in staat informatie die je nodig hebt te krijgen. In uitzonderingen gebeurt het wel eens dat de vader zijn kind moet opvangen. Dan kun je maar beter voorbereid zijn zowel in spullen als emotioneel.
Als je goed bent voorgelicht kun je veel meer van de geboorte en je kind genieten, ook al gaat het niet zoals je het gewild hebt.
Financiële zaken
De geboorte het eerste kind is in financieel opzicht een ingrijpende verandering. Geld en vertrouwen gaan niet samen. Loop daarom de volgende zaken eens na:
Trouwen of samenlevingscontract
Wat gebeurt er bij het overlijden van één van de partners of een scheiding? Als er niets is geregeld is eindigt dit meestal in een drama. Dus zorg dat het formeel bekend is dat je samenleeft. Het makkelijkst doe je dat nog steeds door te trouwen. Wil je niet trouwen ga dan naar de notaris voor een samenlevingscontract. In het laatste geval moet de vader ook het ongeboren kind erkennen (op het gemeentehuis).
Testament
Gezinsuitbreiding is het moment om een testament op te stellen. Het meest gebruikelijk is een langstlevende testament. Daarmee voorkom je bij overlijden een hoop ellende variërend van geblokkeerde rekeningen tot uit huis gezet worden.
Er is overigens een wet in de maak die ervoor zorgt dat "langstlevende" de standaard wordt en dus hiervoor geen testament meer nodig is. Maar zover is het nog niet.
Verzekering
Controleer voordat je babyspullen gaat aanschaffen of je zorgverzekeraar spullen vergoedt. Sommige verzekeringen vergoeden of verzorgen een kraampakket, deze hoef je dan niet meer aan te schaffen.
Kijk in ieder geval de polis goed door. Het komt voor dat je recht hebt op bepaalde vergoedingen, maar dat je er expliciet om moet vragen, zoals bijvoorbeeld een geboorte uitkering. Kijk ook of je aansprakelijkheidsverzekering aangepast moet worden.
Chinese Conceptie Tabel (sekse voorspellen)
Wordt het een jongen of een meisje? De Chinese Conceptie Tabel blijkt de meest betrouwbare huismiddel te zijn om dit uit te rekenen. Het enige wat je moet weten is de maand van conceptie en de leeftijd van de vrouw op dat moment.
Deze tabel is in de dertiende eeuw door een Chinese geleerde gemaakt. Het origineel bevindt zich nu in het Instituut van Wetenschappen in Peking.
De leeftijd van de moeder op het moment van conceptie (18-45 jaar) staat bovenin en de maand van conceptie links. Als je wilt terugrekenen of het bv. jouw geslacht juist berekend zou zijn, vergeet dan niet het aantal weken te vroeg of overtijd mee te nemen.
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
Januari
M
J
M
J
M
J
M
M
J
M
J
M
J
J
J
M
J
J
M
J
M
J
M
J
M
J
J
M
Februari
J
M
J
M
J
J
M
J
M
J
M
J
M
M
M
J
M
J
J
M
J
M
J
M
J
M
J
J
Maart
M
J
M
M
J
M
J
J
J
M
J
M
M
J
J
J
J
M
J
J
M
J
M
J
M
J
M
J
April
J
M
J
M
M
J
J
M
M
J
M
M
M
M
M
J
M
J
M
J
J
J
J
M
J
M
J
M
Mei
J
M
J
M
J
J
M
M
M
M
M
J
M
M
M
M
M
M
J
M
J
J
M
J
M
J
J
M
Juni
J
J
J
M
M
M
J
J
J
M
M
J
M
M
M
M
M
M
M
J
M
M
J
M
J
M
J
M
Juli
J
J
J
M
M
J
J
M
M
J
J
J
M
M
M
M
M
M
M
M
J
M
J
J
M
J
M
J
Augustus
J
J
J
M
J
M
M
J
J
J
J
J
M
M
M
J
M
J
M
J
M
J
M
J
J
M
J
M
September
J
J
J
M
M
J
M
J
M
J
J
J
M
M
M
M
M
M
J
M
J
M
J
M
J
J
M
J
Oktober
J
J
M
M
M
J
M
J
M
J
J
M
M
M
M
M
M
M
J
J
M
J
M
J
M
J
J
M
November
J
M
J
M
M
J
M
J
M
M
M
M
J
M
M
M
J
J
J
M
J
M
J
M
J
J
M
J
December
J
M
J
M
M
M
M
J
M
J
M
M
J
J
J
J
J
J
J
J
M
M
M
J
M
J
M
J
Met conceptie wordt bedoeld de feitelijke bevruchting van de eicel (een zaadcel kan vijf dagen 'overleven'). Een vrouw is vruchtbaar tussen de vijfde en achttiende dag van de menstruatie cyclus.
Bedenk wel dat het gaat om statestiek met afrondingen op hele maanden. In de Amerika heeft men de tabel in verschillende medische centra getest en bleek de voorspelling opvallend vaak te kloppen (gemiddeld 7 op de 8 keer). Als je het geslacht echt zeker wil weten kan je beter een "pret-echo" laten maken.
Dit is de enige echte orginele en oudste Nederlandstalige Chinese Conceptie Tabel op het web. We weten dat je ook met een invulscherm (Javascript) een Chinese Conceptie Tabel kan maken. Desondanks passen we de tabel niet aan. Niet omdat daardoor ook hele oude browsers ermee overweg kunnen maar omdat het veel handiger is.
Welke babyfoon?
Is een babyfoon handig of niet? Dat hangt van de situatie af. Een babyfoon is bedoeld om ervoor te zorgen dat je je kind kan horen op een grotere afstand of op plaatsen waar het geluid je moeilijk kan bereiken.
Er zijn vier soorten babyfoons:
babyfoon verbonden met draad
babyfoon werkend op lichtnet
draadloze babyfoon
draadloze babyfoon met 'wiegedood alarm'
Het eerste type is gedegradeerd tot speelgoed. Ze zijn niet meer verkrijgbaar in winkels.
Het tweede type moet je aansluiten op het stopcontact. Het geluid dat doorgestuurd moet worden naar de ontvanger wordt gesuperponeerd op de 230 volt van het lichtnet. Het voordeel is dat je geen bekabeling nodig hebt, inpluggen en klaar. Het nadeel is dat dit geluidssignaal in feite 'netstoring' is voor andere apparatuur (bv computers) en kunnen daardoor kuren krijgen. Daarnaast kan andere netstoring, bv afkomstig van dimmers, de ontvangst verstoren. De ontvanger zal in de meeste gevallen niet werken bij je buren, dat heeft te maken met de manier waarop het drie-fase net van het elektriciteitsbedrijf verdeeld wordt over de huizen.
Het meest populair is de draadloze babyfoon. Deze werkt met radiogolven. Het grote voordeel is de draadloze verbinding, je kan de zender en ontvanger plaatsen waar je wilt tot een maximum van circa 300 meter uit elkaar. Maar er kleven ook een aantal nadelen aan. Vanwege de grote populariteit is de kans groot dat de kanalen (frequenties) waarop de babyfoon werkt al in gebruik zijn door buren. En niets is vervelender dan je bed uitkomen voor het gehuil van een ander kind... Zet direct na aankoop de ontvanger voor een langere tijd aan om te bepalen of de kanalen in gebruik zijn. Zo ja dan kan je terug naar de winkel om de babyfoon om te ruilen voor een die werkt op andere kanalen. Daarnaast zijn er mensen die met scanners de radioband scannen op zoek naar interessante informatie, dus ook babyfoons worden afgeluisterd. Met hoogwaardige antennes kan dat op een grotere afstand dan het officiële bereik van 300 meter. Dus als je iets wilt zeggen dat een ander niet mag horen zet dan de zender uit.
Een veel gehoorde klacht bij draadloze babyfoons is dat je kunt meegenieten van het gesprek van taxi's of zendamateurs. Dit wordt veroorzaakt door overspraak en niet, zoals vaak gedacht wordt, door defecte apparatuur. Wat is overspraak? Radiogolven en geluidsgolven werken op dezelfde manier, dus aan de hand van geluid kan ik dat uitleggen. Stel iemand staat op een kade met een fluit in zijn hand. Als hij daarop fluit dan hoor je dat, geen probleem. Maar als nu achter hem een schip zijn misthoorn laat horen kan hij fluiten wat hij wil, het enige wat jij hoort is de misthoorn. Ondanks dat de toonhoogte (frequentie) anders is kan je toch het fluiten niet meer horen. Bij de ontvanger van de babyfoon werkt dat precies zo; ondanks het feit dat de zendfrequentie anders is krijg je het toch te horen omdat het zendvermogen zoveel groter is. Als je hier last van hebt kan je dit proberen op te lossen door de zender in de 'continue' stand te zetten. Als het zendvermogen van de stoorzender niet al te groot is kan j
e op deze manier de stoorzender 'wegdrukken'. Dit trucje werkt ook als je last hebt van andere babyfoons. Werkt dit niet dan zit er niets anders op dan een ander type babyfoon aan te schaffen.
Sommige babyfoons zijn uitgerust met 'wiegendood alarm'. Dat is een bewegingsdetector die in de wieg geplaatst moet worden. De werking is gebaseerd op het feit dat een baby zeer regelmatig beweegt, ook als hij slaapt. Als de baby 20 seconden stil ligt gaat er een alarm af zodat je tijdig kan ingrijpen.
Afvallen tijdens de zwangerschap
Ben je meer dan 20 kilo te zwaar? Dan is het mogelijk af te vallen tijdens de zwangerschap met het programma van de Weight Wathers. Hiervoor heb je toestemming van je huisarts, gynaecoloog of verloskundige nodig. Vooral als je eetpatroon verkeerd is (te veel, te weinig of te eenzijdig eten) zal je baat hebben bij een uitgebalanceerd dieet.
Het belangrijkste is dat je voldoende melkproducten (halve liter melk) en eiwitten (150 gram) per dag binnen krijgt. Een dieet van minder van 1200 Kcal is uitgesloten!
Veranderingen van je lichaam
Dat je een dikke buik krijgt weet iedereen wel maar er gebeurd meer:
Je borsten zwellen op, soms twee cup maten groter.
De tepelhof wordt groter en donkerder. Deze verandering is permanent.
Je krijgt een zwangerschapslijn over je buik. Van het schaambeen tot aan het borstbeen. Bij sommige zie je dat op een kilometer afstand en bij anderen heb je een loep nodig.
Vanaf halverwege de zwangerschap kan wat licht gele vloeistof uit je tepels komen, dat heet colostrum.
Slechts enkele krijgen bruinige vlekken op gezicht en hals, dit heet zwangerschapsmasker.
Rond de geboorte
Uitgerekende datum
Veel mensen realiseren zich niet dat de uitgerekende datum slechts een schatting is. De baby kan normaal geboren worden tussen de 37e en 43e week (gerekend vanaf de laatste menstruatie in plaats van de bevruchting). Vanaf de 42e week wordt het automatisch een ziekenhuisbevalling omdat de kans dat het kind in de problemen komt dan groter is.
Mijn ervaring is dat je beter zorgen dat je nog wat activiteiten hebt en dat je rekening houd met een zwangerschap van 42 weken. Wordt het eerder geboren dan valt het mee en heb je je niet lopen vervelen.
Keizersnee
Hoe is het om een keizersnee te moeten ondergaan?
Circa 15 procent van de geboortes vindt plaats via een keizersnee met als gevolg dat er tijdens de zwangerschap weinig aandacht is voor deze vorm van bevallen. Hier is de meest gebruikelijke methode beschreven maar dat kan per ziekenhuis en zelfs per geval verschillen.
Eerst moet je operatie kleding aan maatje niet-geschikt-voor-zwangere-vrouwen.
Normaal krijg je een verdoving door middel van een ruggenprik omdat je daar sneller van herstelt en heeft als voordeel dat je de geboorte bewust meemaakt. In minder dan één procent van de gevallen mislukt de ruggenprik of is een ruggenprik niet mogelijk en wordt er een algehele verdoving toegepast.
De voorbereiding van de operatie neemt ongeveer drie kwartier in beslag.
De vader kan, als de ruggenprik gelukt is, bij de operatie aanwezig zijn in het 'niet steriele' gedeelte van de operatie kamer, en wel links naast het hoofd van de kraamvrouw. Ook hij moet operatie kleding aan.
Een assistent(e) kan foto's nemen. Een makkelijk te bedienen camera is dus een pree. Beter teveel foto's dan te weinig, weggooien kan altijd nog. Er wordt een foto van de klok gemaakt om het geboortetijdstip vast te leggen.
Tijdens de operatie wordt de buik laag voor laag opengemaakt. Eerst de huid, dan de rechte buikspier, vervolgens de buikvlies, dan wordt de blaas opzij gelegd en als laatste wordt onder in de baarmoeder een snee gemaakt.
De kraamvrouw kan de feitelijke operatie niet zien, maar wel horen en soms ook ruiken. De geur van schroeiend vlees wordt veroorzaakt door het dichtschroeien van bloedvaten. Goed hoorbaar is het slobberend geluid van het wegzuigen van het vruchtwater. Dat is het teken dat geboorte bijna een feit is en dus een belangrijk signaal.
De anesthesist zit rechts naast de kraamvrouw, hij is de enige in het zicht van de kraamvrouw. Soms moet de anesthesist mee helpen. Bijvoorbeeld door net onder de borstkast duwen om de baby verder naar beneden te krijgen.
Als de baby geboren is wordt de navelstreng doorgeknipt door de gynaecoloog. Soms laat de gynaecoloog een stukje zitten zodat de vader later het laatste stukje van de navelstreng kan afknippen. Daarna wordt de baby aan de moeder getoond. De baby wordt in een steriele wieg of couveuse gelegd om afkoeling te voorkomen (de temperatuur in de operatiekamer is slechts 18 graden).
Na de geboorte en controle van de baby verlaten vader en kind de operatiekamer. Terwijl de baby verzorgd wordt op de kraamafdeling wordt de operatie afgerond en gaat de moeder naar de uitslaapkamer.
Normaal moet je vijf dagen in het ziekenhuis blijven. De geboortedag is dag één. Soms is eerder ontslag mogelijk als moeder en kind in orde zijn. Beval je in het Flevoziekenhuis en heb je aangepaste kraamzorg dan kan je, als alles mee zit, extra snel ontslag krijgen.
Een keizersnee is een zware operatie. Dat betekent dat je de eerste weken hulp nodig hebt. Ziektekostenverzekeraars denken daar blijkbaar anders over omdat de kraamzorg wordt verminderd met het aantal ziekenhuis dagen (gerekend vanaf dag twee). Uitbreiding van de kraamzorg is soms mogelijk maar je moet zelf actie nemen (huisarts inschakelen e.d.). De (minimaal) eerste vijf weken mag je niet zwaarder tillen dan vijf kilo, dus de boodschappentas die je voorheen gedachteloos optilde is nu veel te zwaar geworden. Ook de baby zit normaal gesproken na een paar weken over deze grens. Stofzuigen, strijken en andere zware klussen zijn voorlopig taboe.
Men zegt wel eens dat je geluk hebt omdat je geen pijn hebt gehad gedurende de operatie, maar men realiseert zich niet dat de "gemiste" pijn in het jaar daarop ruimschoots wordt gecompenseerd. Met name de naweeën zijn pijnlijker vanwege de buikwond. Emotioneel is het soms moeilijk omdat men weinig aandacht heeft voor de negatieve gevolgen van een keizersnee. Slechts weinigen weten wat de kraamvrouw niet mag of kan. Bezoek komt het liefst na de ziekenhuisopname (en kraamtijd), dus als je nauwelijks in staat bent je huishouden op orde te houden.
Aangifte van geboorte
Spelfouten bij de aangifte kunnen hele vervelende gevolgen hebben. Voorkomen is beter dan genezen. Schrijf daarom de namen van tevoren op of, nog beter, gebruik de proefdruk van het geboortekaartje en overhandig deze aan de ambtenaar van de burgerlijke stand. De kans op een spelfout is dan minimaal. Neem desondanks de tijd om de akte uitgebreid te controleren.
De aangifte moet plaatsvinden in de gemeente waar de geboorte heeft plaatsgevonden, dus even opletten bij een ziekenhuis bevalling, en binnen drie dagen na de dag van de bevalling. Eindigt deze periode op een zaterdag, zondag of erkende feestdag dan wordt de periode verlengd tot en met de eerstvolgende werkdag. Valt in de periode van drie dagen geen enkele werkdag dan wordt de periode verlengd tot de eerstvolgende twee werkdagen. De volgende gegevens heb je nodig voor de aangifte van geboorte:
Voornamen
Geboorte datum
Geboorte tijdstip
Achternaam moeder
Trouwboekje of bewijs van erkenning
Kies de naam of namen zorgvuldig. Slecht gekozen namen kunnen veel ellende veroorzaken. Zet bijvoorbeeld de roepnaam voorop, menig instantie snapt niet dat het ook anders kan, of bekijk of de voorletters geen rare combinatie of afkorting vormt. Ook post ontvangen kan verwarring veroorzaken als de voorletters overeenkomen met die van huisgenoten.
Geboortekaarten
Om geboortekaarten zo snel mogelijk bij de familie en vrienden aan te laten komen kan je het volgende doen:
zorg dat de proefdrukken (voor zowel jongen als meisje) volledig en correct zijn, de drukker kan dan sneller beginnen met drukken na de geboorte;
adresseer de enveloppen van tevoren (eventueel met postzegel);
de post kan tot 19:00 uur aangeboden worden bij PTT post, kijk op het informatiebord bij een brievenbus of bel 0800-0417 voor het dichtstbijzijnde aanbiedpunt.
Kom je geboortekaarten te kort? Nabestellen is meestal erg prijzig, een kleurenfotokopie op stevig papier kan dan uitkomst bieden. Dat kost ongeveer 1 euro per kopie.
Zorg voor voldoende reserve geboortekaarten. Voor het geval dat de kaart niet aankomt of voor bedrijven, bv sommige zorgverzekeraars ontvangen graag een geboortekaart om de verwerking te versnellen. En natuurlijk moet er een bewaard worden 'voor later'.
Niet schrikken!
Baby's kunnen direct na de geboorte gezwollen tepels hebben waar soms vocht uit komt. Bij meisjes is er bijna altijd een rode afscheiding en witte vloed. Dit komt doordat de baby nog de vrouwelijke hormonen heeft van de moeder dat via de navelstreng is overgedragen. Deze verschijnselen verdwijnen vanzelf, de vloed sneller dan de gezwollen tepels.
Toen ik de rode afscheiding voor het eerst zag dacht ik dat ze bloedde want niemand had mij dit verteld.
Na de geboorte
Borst- of flesvoeding
Borst- of flesvoeding, beide hebben voordelen:
Voordelen borstvoeding:
De hoeveelheid melk wordt aangepast aan de behoefte.
De samenstelling van de melk verandert wanneer nodig.
De melk bevat afweerstoffen tegen ziekten.
Sterk verminderde kans op allergische reacties (bv. lactose allergie).
De ontwikkeling van tanden en kaken is beter omdat het meer moeite kost om de melk te krijgen.
Het voeden stimuleert het samentrekken van de baarmoeder (dus minder vloeien).
Borstvoeding is goedkoop.
Het is een ervaring die de meeste vrouwen achteraf gezien voor geen goud hadden willen missen.
"Voeding is altijd bij de hand (en op juiste temperatuur)." Voor de moeder wel, maar dat betekent niet automatisch dat het ook voor het kind geldt. Daarom is het hier niet als een voordeel genoemd.
Het geven van borstvoeding sluit niet uit dat er voedsel allergieën ontstaan. Vaak wordt dan het advies gegeven om te stoppen met borstvoeding. Beter is het om als moeder op dieet te gaan. Daardoor kan de baby een tolerantie opbouwen.
Als je problemen hebt met het geven van borstvoeding doe je er verstandig aan contact op te nemen met een lactatiekundige.
Pas op:
Het uitblijven van menstruatie betekent niet dat je nog niet vruchtbaar bent! Na de eerste menstruatie kan de cyclus nog lange tijd onregelmatig zijn door het geven van borstvoeding. (Andersom kan ook: menstueren als je zwanger bent.)
Voordelen flesvoeding:
Niet alleen de moeder kan voeden.
Je weet precies hoeveel voeding je kind krijgt.
Je kan eten wat je wilt.
Er zijn geen beperkingen voor medicijn gebruik.
Een kind dat (gewone) flesvoeding krijgt heeft 40% meer voeding nodig dan een kind dat borstvoeding krijgt.
Als de baby 9 weken oud is krijgt het de eerste inenting (dit mag vanaf de 7e week). Tot die tijd is een kind dat uitsluitend flesvoeding krijgt niet beschermd tegen ziektes. Kinderen die naar de crèsh gaan komen vaker in aanraking met ziektekiemen.
Voor veel vrouwen is werk een reden om te stoppen met borstvoeding maar als je daarvoor kiest zou je ook kunnen overwegen om eerst drie weken volledig borstvoeding te geven en daarna het af te bouwen naar bijvoorbeeld één voeding per dag. Daarmee heeft je baby de grootst mogelijke weerstand opgebouwd en is je baby minder snel ziek. Je moet je wel realiseren dat het veel van je vraagt. Borstvoeding komt beter op gang als je je kunt ontspannen. Ook als je te weinig borstvoeding hebt kan je het combineren met flesvoeding in plaats van helemaal te stoppen.
De Wereld Gezondheid Organisatie adviseert om een kind twee jaar lang borstvoeding te geven. De meeste vrouwen in Nederland stoppen met borstvoeding na 6 weken. Slechts 4% houdt het langer vol.
Post Partum Depressie (Post Natale Depressie)
De meeste vrouwen knappen vier tot zes weken na de bevalling goed op. Ze hebben wel stemmingswisselingen gehad maar die worden steeds minder. Bij een klein percentage vrouwen gaan die stemmingswisselingen niet vanzelf over en worden hoe langer hoe erger. Ze krijgen depressieve gevoelens die steeds langer aanhouden en steeds erger worden. Vroeger dacht men dat dit uitingen waren van reeds bestaande psychische problemen. Prof. Haspels, gynaecoloog, denkt dat het te maken heeft met het plotseling dalen van de hormoonspiegel; van 30x normaal tot minder dan normaal. Dus een lichamelijke afwijking zodat het (uitsluitend) gebruik van antidepressiva niet zinvol is. Daarom behandelt hij en zijn onderzoeksteam de vrouwen met een progesteron preparaat en vitamine B6. De meeste patiënten zijn na twee maanden klachten vrij, maar moeten dan minimaal een jaar nog wel medicijnen slikken. Bij borstvoeding tot een half jaar na het stoppen met borstvoeding. Bij uitsluitend behandeling van antidepressiva duurt de behandelin
g drie tot zes jaar.
Luiers: kosten en milieu
De consumentenbond heeft een onderzoek gedaan naar de kosten en de gevolgen voor het milieu van luiers (zie consumentengids van mei 1997). Het resultaat is zo opmerkelijk dat ik je het niet wil onthouden. Hier volgt een samenvatting:
Verdeling gebruik naar soort:
80-85%
Wegwerpluiers
15-20%
Katoenen luiers
1%
Luierservice
Kosten van luiersysteem over een periode van 3 jaar:
Katoenen doek (3 keer per week wassen), ƒ 1720,--
Wegwerpluiers huismerk, ƒ 1800,--
Wegwerpluiers merk, ƒ 2400,--
Katoenen doek (dagelijks wassen), ƒ 2550,--
Voorgevormde luiers (3 keer per week wassen), ƒ 2500,--
Voorgevormde luiers (dagelijks wassen), ƒ 3260,--
Luierservices, ƒ 3400,--
EKO-katoenen luiers (3 keer per week wassen), ƒ 3500,--
EKO-katoenen luiers (dagelijks wassen), ƒ 3850,--
Nota bene:
- De kosten voor wegwerpluiers zijn lager als er gebruik wordt gemaakt van aanbiedingen.
- De kosten voor merk wegwerpluiers kunnen omlaag omdat er minder van nodig zijn.
Milieu belasting van minst naar meest:
EKO katoenen luiers
Wegwerpluiers
Katoenen luiers
Luierservice
Conclusie:
Wegwerpluiers zijn veel milieu vriendelijker dan vroeger en worden 'schoner' geproduceerd. Daartegenover wordt voor katoenen luiers veel kunstmest en bestrijdingsmiddelen gebruikt bij de teelt van het katoen. Wegwerpluiers hebben het voordeel alleen een milieu belasting vormen tijdens de productie fase en de afvalfase, katoenen luiers belasten daarnaast het milieu ook tijdens het gebruik. Met andere woorden de verschillen in milieu belasting zijn veel kleiner geworden.
Toch gaat de vergelijking niet helemaal op. Bij dit onderzoek is de consumentenbond uitgegaan van een periode van drie jaar. Maar veel katoenen-luier-gebruikers melden dat kinderen bij katoenen luiers wel vaak eerder zinderlijk zijn en dat scheelt ook weer in hoeveelheid was en slijtage van je luiers. Daarnaast kunnen katoenen luiers hergebruikt worden bij een tweede kind (en soms een derde) of tweedehands aangeschaft worden.
Migraine bij baby's
Komt migraine bij baby's voor?
Ja, maar het is zo moeilijk om aan te tonen dat het om migraine gaat. Een baby reageert op alle inwendige pijnen in eerste instantie op dezelfde manier en allemaal hebben ze wel eens last van 'darmkrampjes' om maar iets te noemen.
Hoe herken ik migraine?
Baby's kunnen voor zover bekend alleen last hebben van de erfelijke variant van migraine. Dat betekent dat alleen als migraine in de familie voorkomt je alert moet zijn op de symptomen van migraine. De symptomen tijdens een migraine aanval zijn:
Overgevoeligheid voor licht, bijvoorbeeld hysterisch huilen als je een gordijn opendoet.
Overgevoeligheid voor geluid, bijvoorbeeld hysterisch huilen als je de baby aanspreekt.
Overgevoeligheid voor trilling, bijvoorbeeld hysterisch huilen als je de baby optilt, de baby wil niet drinken.
Soms overgeven, ook op een lege maag.
Het gedrag is duidelijk anders dan normaal.
Een heet, zweterig of klam hoofd.
Soms wrijven over een bepaalde plek op het hoofd.
Een migraine aanval duurt tussen vier en acht uur.
Het meest opvallend is dat als een migraine aanval over is de baby weer "de liefste baby van de wereld" is.
De symptomen komen mij bekend voor, wat nu?
Vraag aan je huisarts een verwijzing naar een kinderarts. De laatste tijd komt migraine bij baby's steeds meer onder de aandacht van de medische wereld maar lange tijd was dit een "slecht gedocumenteerd hoofdstuk". Je moet dan ook niet vreemd opkijken als de eerste reactie is; "nooit van gehoord (dat kan niet)".
Over welke medicijnen geschikt zijn is weinig bekend. Wie wil nu zijn baby als proefkonijn gebruiken? Toen bij onze dochter op de leeftijd van 3 maanden door de kinderarts definitief werd vastgesteld dat het om migraine ging was de enige bekende oplossing: 240 mg paracetamol (zetpil). Ter indicatie; volgens de bijsluiter mag deze dosis pas op een leeftijd van 1 jaar gegeven worden! Bij onze dochter werkte dit de eerste 2 jaar afdoende.
Vanaf 3 jaar zijn er meer behandelmethoden mogelijk, zoals beta-blokkers.
's Nachts doorslapen
Velen zijn jaloers op ons omdat onze dochter bij vier weken al zes uur doorsliep en bij zes weken acht uur. Dat gaat natuurlijk niet vanzelf, je moet het doorslapen wel stimuleren. Wij hebben het als volgt gedaan, misschien werkt dit ook voor jouw kind:
Het voeden doen we in principe op afroep, maar de laatste voeding krijgt ze rond twaalf uur. Zo nodig maken we haar wakker. We laten haar drinken totdat ze genoeg heeft. Na de laatste voeding gaat ze naar de wieg en krijgt ze geen voeding meer tot acht uur. In het begin lukt dat natuurlijk niet omdat ze 's nachts wakker wordt vanwege honger. Dan krijgt ze net genoeg voeding om weer in slaap te kunnen vallen. Oftewel maximaal vijf minuten aan de borst (of maximaal een halve fles). Zou je dan een volledige voeding geven beloon je ongewenst gedrag, je kind leert dan niet het verschil tussen dag en nacht. Het is belangrijk om tijdens de nacht het kind alleen op te nemen om te verschonen of te voeden. In het begin bleef ze na de beperkte voeding huilen maar huilde zich dan vrij snel in slaap. En na een paar dagen sliep ze zes uur door en dat werd geleidelijk langer.
Het lijkt zielig om ze te laten huilen, maar de eerste borstvoeding na een goede nachtrust bevat meer voedingswaarde en komt gemakkelijker. Als ze 's nacht huilt gaan we natuurlijk wel kijken wat er aan de hand is. Nu drinkt ze zowel 's ochtends als 's avonds meer dan overdag. Bij deze methode is het wel belangrijk de gewichtstoename van je kind in de gaten te houden. Als je kind onvoldoende groeit moet je de voedingen hierop aanpassen, desnoods overdag vaker voeden.
Weetjes
7 seconden regel
Wil je dat je baby iets nadoet dan moet je even geduld hebben en minstens zeven seconden wachten. Het is alsof de baby denk; "hé, waarom stop je nou? Ga nou door... Nou dan doe ik het zelf wel…".
5 minuten regel
Ligt je baby te huilen in bed als'ie moet slapen? Pas dan de 5 minuten regel toe:
Over een periode van 5 minuten moet het volume van het huilen duidelijk afnemen. Meestal gaat het huilen in vlagen; hard, zacht, iets minder hard, zacht enzovoorts. Huilt de baby na die periode nog even hard dan is er iets anders aan de hand en moet je actie nemen. De meeste baby's houden het namelijk niet vol 5 minuten te huilen als ze moe zijn.
Kiekeboe
Kiekeboe spelen stimuleert het ruimtelijk inzicht en is ook goed om het kind te leren dat iets dat (even) weg is ook weer terug komt. Als kinderen jong zijn is iets dat weg is ook echt weg en komt voor hun gevoel nooit meer terug (dit kan ze angstig maken en vaak huilen kinderen dan ook omdat ze bang zijn dat bijv. mama niet meer terug komt). Op een gegeven moment leren ze dat iets dat weg is of wat ze niet meer zien ook weer terug kan komen of elders is zonder dat ze het zien, kiekeboe is hier een handig hulp- c.q. leermiddel voor.
Houdgreep
Een peuter dat heel druk heeft zitten spelen en moe is wil natuurlijk niet naar bed. Voordat een kind kan slapen moet hij/zij zich ontspannen. Dat kan je afdwingen met de 'houdgreep':
Neem je kind op schoot in een beetje onderuit gezakte houding en hou je kind stevig vast. In de eerste fase wordt er hevig geprotesteerd. De tweede fase is het moment van berusting; het verzet is gebroken. En in de laatste fase geeft je kind zich toe aan de vermoeidheid door bijvoorbeeld in de ogen te wrijven. Vanaf dat moment kan je je kind in bed stoppen of valt'ie op schoot in slaap.
Trap lopen
Leer je kind vooruit de trap aflopen. Dan zal je kind niet zo gauw het smalste gedeelte van een wenteltrap opzoeken.
Ontkenning
Vermijd ontkenningen. Peuters hebben veel moeite met het gebruik van ontkenningen in zinnen. Het is alsof ze het woordje niet niet horen.
Huisdieren
Wees voorzichtig met huisdieren die los rondlopen, zoals katten en honden. Als ze jaloers zijn op of bang zijn voor jouw baby kunnen ze heel gevaarlijk zijn. Laat ze nooit alleen bij je baby! Om te voorkomen dat ze jaloers worden kan je het volgende doen:
Geef ze gedurende de zwangerschap minder aandacht, zo kunnen ze er vast aan wennen.
Let erop dat je huisdieren ook voldoende aandacht krijgen door ze bijvoorbeeld na de voeding even aan te halen.
Om te voorkomen dat ze bang worden kan je het volgende doen:
Ze moeten bekend raken met de geur van de baby. Laat ze daarom zo snel mogelijk ruiken aan de baby en een vuile luier.
Jaag ze niet weg bij de baby, maar let erop dat ze niet schrikken van onverwachte bewegingen van de baby.
Daarnaast is het belangrijk dat ze weten dat de nieuwkomer ook hun baas wordt. Gebruik daarvoor middelen die ze begrijpen. Bijvoorbeeld een hond of kat kan boven op een ander gaan liggen om aan te geven wie hoger is in de rangorde. Datzelfde kan jij ook gebruiken door je huisdier als "kussen" te gebruiken om de rangorde te bevestigen.
Het is fout om met je kind naar je huisdier toe te gaan. Roep je huisdier om hem bij jou te laten komen, dat bevestigt de onderdanige positie.
Inenting
Er zijn verschillende huismiddeltjes om een inenting te verzachten. Zoals:
Onmiddellijk na het prikken de plek koelen met een vochtig washandje of navelbandje. Neem deze zelf mee in een plastic zak met een ijsklontje erbij.
Voor de inenting een paracetamol zetpil geven waardoor de reactie op de entstof milder lijkt en masseer de pijnlijke plek voorzichtig met wat olie.
Rescue Remedy van Dr. Bach (verkrijgbaar bij de reformzaak) geven. Twee druppels vooraf, één op de wond en twee druppels erna.
Fotograferen voor Dummies
Fotograferen (en filmen) is niet moeilijk en iedereen wil toch mooie foto's van zijn kleine? Ook al heb je totaal geen gevoel voor compositie dan kan je toch mooie foto's maken als je aan een paar vuistregels in acht neemt:
Het allerbelangrijkst is ooghoogte. Houd je camera op ooghoogte, of ietsje lager, van de persoon die je wilt fotograferen. Dus ga bij kinderen door de knieën! Tenzij je een bepaalde sfeer wilt creëren, daarover later meer.
Let op of de achtergrond het beeld niet verstoort; "Groeit er een boom uit iemands hoofd?".
De camera stelt scherp op het middelpunt van het beeld. Als het onderwerp niet in het midden staat wordt er dus scherpgesteld op de achtergrond. De meeste camera's hebben een trucje om dit te voorkomen: stel scherp op het onderwerp door de ontspanknop half in te drukken, houd deze half ingedrukt en breng de camera in de gewenste positie en druk daarna af.
Spontane foto's van mensen bereik je door ze aan de praat te houden terwijl je fotografeert.
Houd je adem in als je afdrukt, vooral bij weinig licht, dat voorkomt bewegingsonscherpte.
RODE OOGJES
Het oog reflecteert licht. Normaal zie je dat niet omdat de pupillen zich aanpassen aan het omgevingslicht. Maar bij gebruik van een flitser kunnen de pupillen niet snel genoeg reageren; het licht van de flitser zie je op de foto als rode oogjes. Alleen camera's met ingebouwde flitsers hebben hier last van. Dat komt omdat de flitser en de lens te dicht bij elkaar staan. Bij gebruik van een losse flitser is de afstand groter, hierdoor is de hoek groter en 'ziet' de lens de reflectie niet. De 'anti rode oogjes stand' van de camera werkt niet bij baby's. Door de extra flitsen (om de pupillen te laten reageren) wendt de baby zijn hoofd af, volwassenen ook trouwens maar dat komt omdat ze denken dat de foto al genomen is. Het beste is het flitsen te vermijden door een snelle film te nemen, bv 400 ASA. Het licht van gloeilampen is niet geschikt om het licht van de flitser te vervangen; gloeilampen geven geel licht.
Toch rode oogjes op een foto? Bij de fotospeciaalzaak is voor ca. vijf euro een soort viltstift te koop. Met de punt van deze stift stip je de rode oogjes op de foto aan (kijk uit dat je geen vlekken maakt met je hand), het rood verdwijnt en de ogen zien er weer natuurlijk uit.
Welke film? De films van nu zijn veel beter dan een paar jaar geleden. Dat betekent dat films van 200 ASA een korrel hebben die fijn genoeg is voor normaal gebruik. Ook 400 ASA is zeer geschikt, alhoewel je bij uitvergrotingen je (met een beetje moeite) kan zien dat het beeld grover is. Bij het standaard formaat (10x15 cm) zie je geen verschil.
Foto's komen beter tot hun recht als ze worden afgedrukt op een goede kwaliteit papier (dat bepaalt een groot deel van de prijs) en met glans. Vingerafdrukken kan je verwijderen met een vochtige doek.
SPECIALE EFFECTEN:
Door een voorwerp vanuit een ander gezichtspunt te fotograferen kan je verschillende emoties oproepen. Zo is het mogelijk een kamerplant op een woudreus te laten lijken. Als je van onderen fotografeert roept dat emoties op zoals imposant, groot, overheersend. Van boven fotograferen levert het tegenovergestelde op zoals klein, nietig, hulpeloos. Het derde effect dat met een eenvoudig fototoestel te realiseren is bereik je door geheel uit te zoomen. Het beruchte vakantiekiekje; poppetje voor een berg. Dat schept het beeld van eenzaamheid, verlaten, verstoten.
Heb je tegenlicht gebruik dan de flitser, dat noemen we een invulflits. Bijvoorbeeld als je iemand wilt fotograferen die voor een raam staat of als je tegen de zon inkijkt (anders krijg je silhouetten). Ook in tropische landen waar de zon hoog staat kan je de flitser gebruiken om de schaduwen minder hard te maken.
Je mag alles vergeten zolang je maar één woord onthoud:
O O G H O O G T E !
Elektra en elektronica
Elektra en elektronica, dat is niet het eerste waar je aan denk bij een baby maar indien slim gekozen kan je er veel profijt van hebben.
Lichtschakelaar
Let erop dat lichtschakelaars juist gemonteerd zijn; naar boven is aan, naar beneden is uit. Dat heeft als voordeel dat als de kleine gaat lopen er niet overal in het huis licht aangaat en tegen de tijd je kind bij de bovenkant van een lichtschakelaar kan komen heeft je kind ongetwijfeld het verschil geleerd tussen aan en uit.
Ventilator
Eén van de veiligste manieren om muggen de verdrijven is het gebruik van een ventilator. Muggen en vliegen houden niet van een luchtstroom. Een andere optie is muggenolie op basis van citronella. Citronella werkt alleen als de mug een uitweg heeft uit de (baby)kamer. Het gebruik van insecticiden in de buurt van een baby wordt afgeraden. Elektronische muggenverdrijvers produceren het geluid van een vrouwtjes mug zodat die niet in de buurt komt. Wij horen dat geluid niet maar een baby hoort dat met z’n jonge kleine oren het wel (evenals katten en honden) en kan het op een brullen zetten met al dat gepiep in de kamer.
Batterij gevoed speelgoed
Gebruik oplaadbare batterijen in speelgoed, dat spaart het milieu en de portemonnee. Ook als er op de gebruiksaanwijzing wordt aangegeven dat er geen oplaadbare batterijen gebruikt mogen worden! De reden dat fabrikanten beweren dat het niet kan is dat de oude generatie(!) oplaadbare batterijen een lagere spanning afgeven (als ze vol zijn) dan gewone batterijen en daardoor sneller 'leeg' zijn. Lege batterijen uit speelgoed doen het vaak nog prima in apparaten die weinig stroom gebruiken zoals een afstandsbediening of klok.
Veel batterijen in speelgoed worden afgeschermd met een klepje die vastgeschroefd moet worden. Meestal gaat het om een metalen schroef in een plastic huis. Er is een eenvoudig trucje om te voorkomen dat na een paar batterij wisselingen het niet meer blijft zitten: voordat je de schroef aandraait eerst 'achteruit' draaien (linksom) totdat je voelt of hoort dat de schroef in de schroefdraad valt en dan aandraaien (rechtsom). Doe je dat niet dan tap je nieuw schroefdraad is binnen de kortste keren het huis kapot gedraaid.
Spaarlamp
Spaarlampen zijn niet alleen zuiniger dan gloeilampen maar ze geven ook veel minder warmte af. Hierdoor zijn spaarlampen veiliger en beter geschikt voor gebruik in een kinderkamer.
Televisie en Video
Er worden vele programma's gemaakt voor kleine kinderen: Tik Tak, Musti, Teletubbies, Pieter Post, Bruintje, Kabouter Plop, Buggie, Samson en Gert, Sesamstraat, Beestenbos, De drukke wereld van Richard Scarry, enz..
Van jongst af aan vinden kinderen televisie kijken leuk, vooral tekenfilms vanwege de vereenvoudigde kleurrijke weergave van de werkelijkheid. Afhankelijk van hun ontwikkeling begrijpen ze meer of minder van het verhaal. Daarom zijn ze zo dol op herhalingen; ze ontdekken steeds iets nieuws (geldt ook voor voorlezen!). Je moet dan ook niet vreemd opkijken als je kind bij een enge scene ineens het hoofd afdraait of huilend wegloopt bij een video die hij/zij al vele malen gezien heeft. Dus altijd erbij blijven en opletten.
Kinderprogramma's staan lager in rangorde dan sportprogramma's. Je moet dan ook niet vreemd opkijken als het favoriete programma ineens vervallen is. Leg dat maar eens uit aan een éénjarig kind. Daarom is het handig een paar afleveringen op te nemen op video.
Videobanden slijten, herkenbaar aan strepen, spetters of verlopen kleuren. Wil je de favoriete originele banden goed houden dan zit er niets anders op dan een kopie te maken en als de kopie versleten is een nieuwe kopie te maken, enz.. Helaas heb je daar wel twee videorecorders voor nodig en in geval van een gekochte band een (vrij verkrijgbare) apparaatje om de kopieerbeveiliging op te heffen, ben je meteen van de reclame af. De wet staat toe een kopie te maken om de hier beschreven reden. Alternatief is om over te stappen op DVD.
Dimmer
Met een lichtdimmer in de babykamer kan je makkelijk het licht aanpassen aan de situatie. Veel makkelijker dan bijvoorbeeld met een nachtlampje. Een dimmer van goede kwaliteit is te herkennen aan het feit dat het verschil tussen uit en laagste stand klein is. Een dimmer kan al gemaakt worden voor slechts 16 gulden. De prijs is geen indicatie voor kwaliteit, het minimum vermogen is dat vreemd genoeg wel; de meeste dimmers moeten minimaal belast worden met 60 watt en vallen in de categorie matig, 40 watt is redelijk en 20 watt is goed. De beste tweedraadsdimmer die wij tot nu toe zijn tegengekomen is afkomstig van de firma Dimtronic.
Achtergrondinformatie:
Een dimmer werkt door het licht 100 keer per seconde aan en uit te schakelen. Door nu de verhouding aan- en uittijd te variëren wordt de lichtsterkte aangepast. Je hebt dimmers voor gloeilampen en halogeenlampen (reële belasting), halogeenlampen met trafo (inductieve belasting) en tl-lampen (met speciaal armatuur zonder voorschakelapparaat). Spaarlampen kunnen niet gedimd worden. Het meest gebruikt zijn de tweedraadsdimmers, deze komen in de plaats van een gewone schakelaar en vereisen dus geen extra bekabeling. Dit type dimmer functioneert beter bij een hoge belasting (= totale wattage lampen). De moeilijk verkrijgbare driedraadsuitvoering kan dankzij de eigen stroomvoorziening de lichtsterkte helemaal tot nul terugregelen (geen sprong tussen uit en laagste stand) en werkt ook storingsvrij bij een lage belasting.
Computer
Met speciale software kunnen kinderen vanaf één jaar al met de computer spelen. Een schootcomputer (laptop) is daarvoor ideaal. Doordat beeldscherm en toetsenbord één geheel vormen is het direct duidelijk dat dit bij elkaar hoort. Daarnaast is de omvang en draagbaarheid een pre. De allerkleinsten (vanaf 6 maanden) vinden het prachtig als 'rammen' op het toetsenbord een reactie geeft met beeld en geluid. Software die speciale toetscombinaties afschermt is noodzakelijk; de combinatie alt-spatie is gauw gevonden en kan zo veel speelplezier bederven. Bijvoorbeeld 'Nijntje' in 'automatische mode' is prima geschikt of een variant op voorlezen met bijvoorbeeld 'Tim & Beer'. De volgende stap is leren omgaan met de muis. Een programma waarbij klikken niet noodzakelijk is helpt daarbij, zoals 'Robbie Konijn Dreumes'. Zodra het aanwijzen onder de knie is kan de muisklik geoefend worden met een van de vele software programma's.
In tegenstelling tot kinderen hebben senioren veel moeite met het leren omgaan met de muis. Voor opa en oma moet de muisgevoeligheid en de dubbelklik snelheid verlaagd worden. Dus oefeningen die gemaakt zijn voor kinderen zijn niet geschikt voor senioren en andersom. De grootste beginnersfout van senioren is het scheefhouden van de muis terwijl kleine kinderen juist moeite hebben met het toetsenbord.
Nota bene:
Het verschil tussen elektra en elektronica is dat elektronica halfgeleidertechniek bevat (transistor, chip, enz.) en elektra niet. Beide werken op elektriciteit.
Kwaliteit van tips
